Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından 13 Aralık 2005 günü yapılan bir ihale ile Türkiyenin ilk GSM operatörlerinden biri olan Telsim, dünyanın lider telekominikasyon şirketi Vodafone’a rekor bir fiyatla satıldı. Rekora imza atan bu satış (Dört milyar beş yüz elli milyon dolar) hakkında uzun süre konuşuldu ama asıl hareketlenme Vodafone Türkiye pazarına aktif olarak girdikten sonra olacak gibi gözüküyor. Turkcell‘in ardından en büyük ikinci gsm hizmet sağlayıcısı şirket olan Telsim, 10 milyona yakın abonesiyle yüzde 25 pazar payına sahip. 2000 civarında da çalışanı var. Takip eden satırlarda bu çok konuşulan ihaleyi alan Vodafone şirketi hakkında özet bilgiyi ve Vodafone’u Türkiye pazarında nerede gördüğümü okuyabilirsiniz.

Vodafone 1984 yılında İngiltere merkezli Racal Electronics bünyesinde kurulmuş bir şirket. 1988 yılında hisselerinin %20’si halka açılan Vodafone, 1991 yılında da bağımsız bir şirket olarak yoluna devam etmiş ve “Vodafone Group Inc” adını almış. 1999 yılında “Airtouch Communications” ile yaptığı birleşme sonrasında adı “Vodafone Airtouch PLC” olarak değişsede 2000 yılında tekrar “Vodafone Group PLC” adına dönüş yapılmış.

Vodafone Mobil iletişim konusunda dünyanın bir numaralı şirketi, 180 milyon abonesi, 27 ülkede yatırımı 31 ülkede de ortaklıkları var. (Türkiye hariç) Altmış bin’den fazla çalışan istihdam ediyor.

Peki alanında dünya devi olan bu şirket ülkemize neden geldi? Ülkemizdeki cep telefonu abonesi sayısı 40 milyonu aştı, Telsim’in 10 milyon civarında abonesi var, Vodafone bu 10 milyon abone ile yetinecek mi? Öncelikle şunu belirteyim, büyük bir rakam gibi görünen “40 milyon abone” sayısı tekil abone sayısı değil. Etrafımda birden fazla hattı olan, ama yalnızca birini veya ağırlıklı olarak birini kullanan bir sürü insan var. Yani daha bir çok potansiyel abone pazarda.

Kimi şirketlerin çalışanlarına şirkete ait cep telefonu ve gsm hatları verdiğinide unutmamak lazım, ayrıca gsm numaralar şirket santrallerine de entegre edilmeye başlandı. Bireysel müşteri sayısı doyum noktasına yaklaşsa ve bu konuda pazarı büyütmekten ziyade müşteri transferi gerçekleşecek olsa dahi (ki ben bireysel pazarının da büyütülebileceğine inanıyorum), kurumsal abone pazarının daha çok genişletilebileceği kesin. Varmaya çalıştığım nokta şu, 70 milyon nüfuslu ülkemizde 40 milyon abone rakamına ulaşıldı ise pazarın doyuma ulaştığını söylemek olmaz, kim bilir belki yakın zamanda abone sayısının 70 milyonu geçtiğini de görürüz.

Vodafone’un Türkiye için uygulayacağı pazarlama stratejisini şu an için kestirmek zor. En azından sektörel bilgim çok fazla olmadığı için ben bunu yapamıyorum. (Sektör hakkında bilgisi olan okuyucularımızın bu konuda ki yorumlarını beklediğimi de eklemeden edemeyeceğim).

Vodafone’un dünyadaki faaliyetleri neler olmuş buna göz atarak Türkiyede neler yapabileceğini kestirmeye çalışalım. Öncellikle Vodafone yalnızca ülkemiz pazarında değil, dünya çapında hizmet veren bir gsm servis sağlayıcısı olduğu için, yeni ürün ve hizmetler geliştirme konusunda bir sıkıntıları olacağını sanmıyorum. Yapmaları gereken en fazla bu hizmetleri Türkiye pazarına uygulamak olacaktır.Vodafone’u avantajlı kılan bir başka nokta da fiili olarak Türkiye pazarına girmeden, Vodafone markasının ülkemizde adını duyurması oldu. Formula 1 takip eden, veya Avrupa Kupası maçlarını izleyenlerin farkında olmsalarda zihinlerinin bir köşesinde Vodafone markası yer alıyor. Telecom Italia pazara girdiğind böyle bir avantajı yoktu (10 milyon hazır abone avantajı da yoktu tabi).

F1 Ferrari, Manchester United, The Vodafone Derby (Uluslararası bir at yarışı organizasyonu), sponsorluklarına baktığımız zaman Vodafone’un, uluslararası bir kitleye hitap ettiği için genellikle uluslararası organizasyonlara sponsor olduğunu görüyoruz. Ama buna ek olarak İngiltere Kriket Takımına da sponsor olduklarını dikkate alırsak Türkiye pazarına özel sponsorluklarında ortaya çıkması imkansız değil.

Vodafone’un bir avantajınında, ülke farketmeksizin Vodafone şebekesindeki tüm abonelerle aynı fiyattan konuşmak olacağı, yurt dışına çıktığımızda yapacağımız aramalarda veya dışarıdan arandığımızda (roaming) bulunduğumuz ülkede Vodafone şebekesi varsa ücretlendirmede bir değişiklik olmayacağı gibi söylentiler duymuştum. Bu bilgiyi Vodafone’un sayfalarında bulamadım. Fakat, roaming’de tercih edilen şebeke kullanılırsa (ki Vodafone şebekesi olan her ülkede Vodafone tercih edilen şebeke olarak belirlenmiş) , veya yurt içinden yapılan uluslararası aramalar bu şebekelere doğru yapılıyorsa ücretlendirmenin normalden daha ucuz yapılabildiği bilgisine ulaştım. Vodafone’un yapacağı bir cepten alıp diğer cebe koymak olacağı için uluslararası aramalarda rakiplerine karşı avantajlı durumda olacağı da kesin. (GSM şebekesinin, yurt dışında ortaklaşa çalıştığı şebeke şirketine verdiği hizmet karşılığında ücret ödemesi gerekiyor, bir cepten alıp diğer cebe koyma örneğini vermemin sebebi buydu). Bu avantaj, hem yurt dışına çıkan bireysel aboneler için hem de kurumsal aboneler için Vodafone’u öne çıkaran bir avantaj olacaktır.

Özetlemek gerekirse;

• Vodafone pazara sıfırdan bir marka ile girmiyor.

• Ürün ve hizmet konusunda yenilikçi özellikleri büyük bir avantaj.

• Vodafone şebekesinin, onlarca ülkeye yayılmış olması müşterilere hem güven, hem de maddi yarar sağlayacak.

• Aycell ve Aria’nın (şimdiki ortak isimleri ile Avea) aksine 10 milyon abone ve kurulu bir altyapı ile pazara giriş yapacaklar.

Vodafone’la ilgili olarak varabildiğim sonuçlar ve yapabildiğim yorumlar şimdilik bu kadar. GSM sektörü ile ilgili spesifik bilgim olmadığından göremediğim noktalar olabilir. Konu hakkında bilgili okuyucularımızdan görüşlerini esirgememelerini rica ediyorum. :)

Not: Vodafone hakkında ayrıntılı bilgilere Vodafone’un http://www.vodafone.com adresli sitesinden ulaşabilirsiniz. Gerçekten güzel hazırlanmış, oldukça fazla bilgi içeren bir site.